فصل هفتم فرق ميان درد قولنج و سنگ كليه اكثر روىآورهاى بيمارى قولنج - كه ذكر شدند - در اثر درد سنگ كليه روى مىدهند ؛ زيرا خود رودهء قولون همدرد مىشود ، اما روىآورهايى هست كه مىتوان از روى آنها درد كليه‌اى را كه سنگ دارد از درد قولنج مشخص كرد ، از قبيل : 1 - نوع درد و آزار . 2 - برابرى كردن حالات و پيامدهاى هر دو بيمارى و نتيجه گرفتن از آنها . 3 - تفاوت چيزهاى سازگار و ناسازگار درد و بيمارى كه ممكن است آنچه در بيمارى قولون سازگار است در بيمارى سنگ كليه ناسازگار باشد و يا برعكس . 4 - ماده‌اى كه از بدن خارج مىشود . 5 - روىآورهاى بيمارى تا چه حدى است و به چه شدتى است . سببها و نشانيهاى پيشاهنگ حال برگرديم به نوع درد و آزار . خود درد و آزار ، اندازهء درد و آزار ، جاى درد و آزار ، اوقات بروز درد و آزار ، حركت و انتقال و جابه‌جا شدن آزار همه در راهنمائى بر شناسائى اين دو نوع از بيمارى مددكارند . 1 - اندازهء آزار : آزار و دردى كه از سنگ كليه احساس مىشود مثل آن است كه با دو انگشت آن را بيرون كشند يا به آزار نشگون گرفتن مىماند ؛ اما درد ناشى از قولنج شديد و جاى درد بزرگ است . 2 - جاى به درد آمده : درد قولنج از پايين و از طرف راست شروع مىشود و به سوى بالا و سمت چپ كشيده گردد و هرگاه درد قولنج استقرار يافت ، به سوى راست و چپ مىگسترد . برخى از اطبا گويند هيچ وقت درد قولنج از طرف چپ شروع نمىشود ، كه اشتباه مىفرمايند ؛ ما خود آزمايش كرديم ، كه از چپ نيز شروع مىشود و گاهى درد رو به جلو بدن است و بيشتر تمايل به زهار دارد تا تمايل به عقب داشته باشد ؛ اما درد كليه از بالا شروع مىشود و كمى پايين مىآيد تا استقرار مىيابد و بيشتر مايل به سوى پشت است . 3 - دم و زمان درد : درد كليه در وقت گرسنگى بيمار شدت يابد ، اما درد قولنج در حالت گرسنگى سبك مىشود و در حالت سيرى و پرى شدت مىيابد . درد قولنج در زمان بسيار كوتاه و يك دفعه آيد ، اما درد كليه اندك‌اندك و به تدريج آيد و در آخر شدت يابد . در كليه درد اول در پشت احساس مىشود و دشوار شاشيدن رخ دهد و بعد از آن نشانيهاى درد - كه با درد قولنج شبيه هستند - پديد آيد ؛ اما در قولنج نشانيها رخ مىدهند و بعدا درد شروع مىكند . 4 - حركت و جابه‌جائى درد : درد قولنج به بسيارى از اطراف پراكنده مىشود ، اما درد كليه ثابت و بىحركت مىماند و جابه‌جا نمىشود . 5 - برابرى كردن خصوصيات هر دو بيمارى باهم : به لرزه درآمدن و چندش بيمار در بيمارى سنگ كليه زياد رخ مىدهد ، كه نتوان آن را به قولنج نسبت داد .